Lens Review: Nikon AF 50/1.4D - Standard Definition..

[DOFJerk]

เลนส์ที่จะไม่พูดถึงคงจะไม่ได้.. เพราะจากอดีตจนถึงปัจจุบัน เลนส์ 50mm ถูกจัดให้เป็นเลนส์มาตรฐานสำหรับกล้อง format 135 หรือ format 35mm อาจจะเพราะความแพร่หลาย ยอดนิยม ของเลนส์ช่วงนี้ และ คงปฏิเสธไม่ได้ว่าเป็นเลนสืที่ให้มุมมองใกล้เคียงสายตามนุษย์ แม้จะมีเลนส์ 45mm ที่จัดอยู่ในกลุ่มของ normal lens หรือ standard lens เช่นเดียวกัน.. ดังจะเห็นได้ว่าช่วงเลนส์ 50mm นั้นจะถูกเขียนไว้ใน specification ต่างๆ ที่เกี่ยวกับอุปกรณ์ในการถ่ายภาพอย่างกว้างขวาง.. ด้วยเหตุผลต่างๆ เหล่านี้ทำให้ เลนส์ 50mm จึงถูกใช้เป็น reference เช่นกัน..

Lens Review: Nikon AF 50/1.4D - Standard Definition..

สำหรับ Nikkor AF 50/1.4D ที่ออกวางตลาดในปี ค.ศ. 1995 ตัวนี้.. จัดเป็นเลนส์ที่มีคุณภาพสูงตัวหนึ่งเพราะได้รับการพัฒนาต่อยอดมาอย่างยาวนาน.. แม้ ณ วันนี้จะมีเลนส์อย่าง AF-S 50/1.4G ที่กำลังจะมาลบตำนาน 1.4D ที่ออกมานานกว่า 13 ปี..

และเป็นเหตุผลเดียวกันที่ทำให้เราต้องทำ review เลนส์ตัวนี้...

[DOFJerk]

Specifications

โครงสร้างเลนส์
7 ชิ้น, 6 กลุ่ม

กลีบรูรับแสง
7 กลีบ

ระยะโฟกัส
0.45 m

กำลังขยายสูงสุด - ที่ ระยะโฟกัสใกล้สุด
0.147 (1:6.8)

วงรอบวงแหวนโฟกัส - จำนวนรอบของวงแหวนโฟกัสจากระยะใกล้สุดถึง Infinity
ประมาณ 2/5 รอบ, หมุนตามเมื่อใช้ Auto Focus

เกลียวหน้าเลนส์
ขนาด 52mm, ไม่หมุนเวลาหาโฟกัส

ความยาวกระบอกเลนส์เมื่อเปลี่ยนระยะโฟกัส
ยื่นประมาณ 1 cm

วัสดุวงแหวนประกบ
โลหะ

ขนาดและน้ำหนัก
65x43 mm, 0.23 kg


อันที่จริงแล้ว AF 50/1.4D นั้นแทบจะมีลักษณะของ optics ไม่ต่างจาก AF 50/1.4 ที่ออกมาตั้งแต่ปี 1986 เลย..
เลนส์ตัวเล็กขนาดเบาพกพาง่า่่ย.. วงแหวนโฟกัสค่อนข้างละเอียด.. แต่ระยะใกล้สุดที่ 45cm นั้นถือว่าค่อนข้างไกลไปสักนิด.. รูไดอะเฟรมรูปเหลี่ยมหากหรี่รูรับแสงเล็กลง..

[DOFJerk]

ความคมชัด

MTF หรือ Modulation Transfer Function เป็นค่าที่สามารถบ่งบอกได้ถึงความสามารถหรือคุณสมบัติในการถ่ายทอดรายละเอียดของภาพที่ได้ ซึ่งบ่งบอกถึงความคมชัดของภาพได้.. MTF (ที่ 50%) จึงนิยมใช้ในการแสดงถึงความคมชัดของเลนส์.. โดยส่วนใหญ่แล้วจะใช้แสดงความสามารถว่า เลนส์ ยิ่งค่า MTF สูงเท่าไหร่ก็หมายถึงเลนส์มีความคมเก็บรายละเอียด และมี contrast ดีมากขึ้นเท่านั้น..

50/1.4D ไม่ทำให้ผิดหวัง.. ความคมที่กลางภาพเมื่อใช้ตั้งแต่ f/2.0 ขึ้นไปจัดว่าดีมาก.. สามารถใช้ f/2.0 เก็บภาพเวลาแสงน้อย อย่างหวังผลได้... แต่สำหรับ DX format นั้นขอบภาพดีตั้งแต่ f/2 กว่าๆ กันเลย..

* สำหรับกล้อง DX format ขอบของภาพ สามารถดูได้จาก กราฟแท่งกลาง

[DOFJerk]

ความคลาดสี

Lateral Chromatic Aberration หรือ อาการคลาดสีในแนวเส้นทะแยงมุมของระนาบของภาพ คือ อาการที่ขอบของจุดในภาพ มีการตัดขอบของสีไม่ตรงกัน..
จะแตกต่างจาก Longitudinal Chromatic Aberration (หรือ Axial CA) หรืออาการคลาดสี ในแนวตั้งฉากกับระนาบของภาพ.. ซึ่งก็คือ อาการที่ขอบของจุดในภาพจะมีการไล่สีไม่ตรงกัน.. อันเนื่องมาจากจุดโฟกัสของแสงในแต่ละความยาวคลื่นอยู่ไม่ตรงกัน..

ระดับ Lateral CA ถือว่าทำได้ในเกณฑ์ปานกลางเท่านั้น ถือว่าไม่มากนัก แต่ก็พอสังเกตุเห็นได้..

* สำหรับกล้อง DX format ขอบของภาพ สามารถดูได้จาก กราฟแท่งกลาง

[DOFJerk]

มาดูระดับ LoCA (Longitudinal Chromatic Aberration) บ้าง.. ที่ f/1.4 คงหวังผลได้ยาก แต่ LoCA ลดลงไปจนเกือบหมดเมื่อ stop-down มาที่ f/2.8

สังเกตุ color fringe ด้านหน้าระยะโฟกัสออกสีม่วง ในขณะที่ด้านหลังระยะโฟกัสจะออกเหลือง..

[DOFJerk]

ระดับ Longitudinal CA ที่บริเวณกลางภาพ ที่ f-stop ต่างๆ..



*เพิ่มเติม.. LoCA ที่วัดมาด้วยวิธีใหม่

[DOFJerk]

Vignette - Light fall-off

Vignette หรือ ขอบภาพมืดลง ของ 50/1.4 นั้น ถือว่าไม่มากนักหากไปใช้กับกล้อง DX format ก็แทบจะไม่ค่อยเห็นขอบมืดเท่าไหร่ หาก stop-down หรือ หรี่รูรับแสงลงมาที่ f/2.0..

แต่สำหรับกล้อง FX format หรือ Full-frame ก็จะสังเกตุเห็นได้ชัดเจนที่มุมภาพหากใช้รูรับแสงกว้างกว่า F2.8

* สำหรับกล้อง DX format สามารถตรวจสอบอาการมืดของมุมภาพได้ที่ 60% ถึง 70%

[DOFJerk]

Bokeh

เนื่องจาก diaphragm มีรูปร่างเป็น polygon ไม่ใช่แบบกลม เลยทำให้ Bokeh ของ 50/1.4D ตัวนี้ดูไม่ค่อยสวยงามนัก.. แต่นอกจากเรื่องรูปเหลี่ยมแล้วลักษณะของ bokeh นั้นจัดว่าดีระดับนึง.. โดยเฉพาะ foreground bokeh ที่ F1.4 นั้นสวยงามมาก.. กลม นุ่มนวล ไม่มีขอบ

[DOFJerk]

Veiling Glare

Veiling Glare คือ แสงสะท้อนหรือแสงฟุ้งที่เกิดจากการสะท้อนไปมา ระหว่างชิ้นเลนส์ ภายในระบบเลนส์..
ซึ่งถ้ามีแสง glare นี้ มากๆ ก็ส่งผลถึงการเกิด flare รวมทั้ง ghost และส่งผลถึง contrast ของภาพที่ได้ และจะชัดเจนเมื่อมีการถ่ายย้อนแสง หรือใกล้ ดวงไฟหรือแหล่งกำเนิดแสง หากเลนส์ที่มี Veiling Glare น้อยๆ ก็อาจจะช่วยให้ภาพมีสีสันที่ดี สีอิ่ม รวมถึงมี contrast สูง

อย่างไรก็ตาม การที่จะระบุว่า เลนส์ตัวนี้มี flare เยอะ หรือ มี ghost รวมทั้ง contrast โดยทั่วไป ดีไม่ดีอย่างไร ไม่สามารถระบุได้โดยการวัดค่า Veiling Glare ที่ได้จากการทดสอบนี้เพียงลำพัง.. เพราะยังมีปัจจัยอื่นๆ อีกมาก.. แต่ Veiling Glare ที่นำเสนอนี้ก็สามารถใช้ทำนายคุณภาพของภาพได้ในหลายๆ กรณี..

* ในการทดสอบ Veiling Glare ซึ่งเกิดมาจากแสงที่ เข้ามากระทบหน้าเลนส์ จากหลายทิศทาง ทั้งที่อยู่ในเฟรมภาพและที่อยู่รอบๆ ตัว จึงจำเป็นต้องควบคุมแสงแวดล้อมที่ใช้ในการทดสอบ.. ในการทดสอบนี้จึงไม่สวมฮูด หากสวมฮูดก็จะช่วยลดอาการ Veiling Glare จากแสงรอบๆ ภาพบางส่วนได้..
อย่างไรก็ตาม รูปแบบการทดสอบนี้ อาจจะยังไม่สมบูรณ์ และ ยังไม่มีมาตราฐานมากพอ เนื่องจากการควบคุมสภาวะต่างๆ ทำได้ไม่มาก..

สำหรับเลนส์ทางยาวโฟกัสเดี่ยว ซึ่งมักมีจำนวนชิ้นเลนส์ไม่มาก ทำให้การสะท้อนระหว่างชิ้นเลนส์มีน้อยตามจำนวนชิ้นเลนส์ อย่างเลนส์ 50/1.4D ตัวนี้ มีค่า veiling glare เพียง 1.16% ซึ่งก็ถือว่าค่อนข้างต่ำ..

ภาพจำลองเปรียบเทียบ.. ระดับของ glare.. ระดับความมืดของกรอบสีดำยิ่งมืดแสดงให้เห็นว่ามีการลด glare ได้เป็นอย่างดี..

[DOFJerk]

การถ่ายทอดสี
จากการทดสอบโดยควบคุมแสงและคงค่าสมดุลสีขาว (White Balance) กับสีต่างๆ บน ColorChecker Chart ได้ผลตาม แผนภูมินี้

แผนภูมิแสดงค่าสีในระบบ L*a*b* (L*=75) ของสีต่างๆ บน ColorChecker.. จำนวน 19 สี ที่ถ่ายออกมาได้..
วงกลมสีเทา หมายถึง การกระจายตัวของสีของเลนส์ตัวอื่นๆ ในฐานข้อมูล..
ส่วน วงกลมสีฟ้าจะแสดงค่าสีที่ได้จากเลนส์ AF 50/1.4D

จากแผนภาพข้างบนจะพบว่า สีของ 50/1.4D จะออกสีธรรมชาติไม่อมเหลืองอมฟ้า ให้สีที่ค่อนข้างสด..

[DOFJerk]

Conclusion

Pros

• ให้ภาพคมชัดดี สำหรับ DX คมดีตั้งแต่ f/2 ขึ้นไป ถ้า FX สัก f/2.8 ขอบภาพรับได้
• สีสันดีมาก มีคอนทราสกำลังดี
• ขนาดเล็กและน้ำหนักเบามาก

Cons

• มี LoCA ค่อนข้างมาก แต่สัก f/2 ขึ้นไปถือว่ายอมรับได้
• ระยะโฟกัสใกล้สุด ค่อนข้างไกลไปสักหน่อย
• รูไดอะแฟรมรูปเหลี่ยม ทำให้ bokeh เป็นเหลี่ยม
• วัสดุดูไม่ค่อยแข็งแรง

สรุป.. เป็นเลนส์ที่น่าใช้อย่างยิ่ง ติดกระเป๋าดีด้วยขนาดที่เล็กพกพาง่าย.. คุณภาพคุ้มค่ามาก..

[DOFJerk]

พอดีทำสูตรคำนวณ LoCA หรือ Color Fringe มาใหม่ ของเก่ายังไม่มี เลยเอามาแปะเพิ่มไว้ครับ..

ต้องบอกว่า 50/1.4D ตัวนี้.. ขอบม่วง น่ากลัวมากทีเดียว..